عضویت در سایت

روند رو به تزاید صندلی های خالی و مبهم دانشگاه های غیر دولتی

تزاید بدون پشتوانه بیش از حد دانشگاه ها باعث شده تا بسیاری از مراکز آموزشی با ظرفیت های خالی روبرو باشند.

توسعه روزافزون فضاهای دانشگاهی، سربرآوردن دانشگاه‌هایی تحت عناوین مختلف از یک سو و سیر نزولی داوطلبان و کاهش جمعیت جوان و متقاضی ورود به دانشگاه از سوی دیگر، کم‌کم داستان آموزش عالی در ایران را به سراشیبی تندی سوق داده که قرار است هر سال بخشی از این تازه آمدگان و متقاضیان ورود به دانشگاه‌ها را از دور خارج کند.

به هر روی آنچه در پی می‌آید درنگی است بر اینکه چرا قطار آموزش عالی به ایستگاهی رسیده است که باید برخی را به ناچار پیاده کند.

رییس دانشگاه سمنان،با اشاره به روند رو به تزاید صندلی های خالی در دانشگاه‌ها، گفت: کیفیت آموزشی در دانشگاه‌ها نباید تحت الشعاع پرکردن صندلی خالی قرار گیرد.

دکتر عباس هنربخش رئوف  منطقه سمنان، با اشاره به سیر نزولی داوطلبان دانشگاهی در کشور،اظهار کرد: باید مانع از توسعه کمی در فضای دانشگاهی کشور شویم.

وی با اشاره به اظهار نظر اخیر معاون وزیر علوم مبنی بر اینکه ظرف سه تا چهار سال آینده بخش عمده دانشگاه های غیردولتی ورشکسته می شوند، تصریح کرد: به هر حال با توجه به کاهش روزافزون داوطلبان در ایران، به نظر می رسد این اتفاق دیر یا زود رخ دهد. ضمن اینکه مراکز دانشگاهی در ایران علاوه بر اینکه باید با تأمل بیشتری به توسعه فضاهای دانشگاهی نگاه کنند،می بایست هر چه زودتر به سمت توسعه کیفی و کیفیت بخشی آموزش بروند .

این استاد دانشگاه،با اشاره به احتمال افزایش صندلی های خالی در دانشگاه ها،تصریح کرد: دانشگاه ها نباید به بهانه این که ظرفیت خالی دارند، کیفیت پذیرش دانشجو و آموزش را پایین بیاورند. علاوه بر این دانشگاه ها برای ارتقاء توسعه کیفی، باید به سمت پژوهش های کاربردی و هدفمند، بروند.

هنربخش رئوف،در پاسخ به پرسشی در خصوص سرنوشت دانشگاه های خصوصی و عدم پر شدن ظرفیت های خالی آنها در سال های آینده، اظهار کرد: بدون تردید ظرف چهار-پنج سال آینده تعداد دانشجویان کاهش چشمگیری می یابد و این روند نزولی فعلی در آینده شتاب بیشتری می گیرد لذا علاوه بر جلوگیری از توسعه کمی دانشگاه های دولتی، باید از هم اکنون برای دانشگاه های بخش خصوصی نیز چاره ای اندیشیده شود.

رییس دانشگاه سمنان،در پاسخ به پرسشی در خصوص راه حل برون رفت از این وضعیت بدون متضرر شدن دانشگاه های خصوصی به ایسنا گفت: مدیریت یک دانشگاه خصوصی باید توجیه پذیر باشد لذا شاید یکی از راه حل ها ادغام برخی از این دانشگاه ها در هم باشد تا با تجمیع ظرفیت ها، زمینه ماندگاری آنها بیشتر شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه سمنان،با بیان اینکه دانشگاه های غیردولتی باید توان علمی و پژوهشی خود را ارتقاء دهند، خاطرنشان کرد: یکی دیگر از راه های عدم ورشکستگی این مراکز دانشگاهی، تخصصی تر شدن این دانشگاه ها است. به نظر می رسد دانشگاه های خصوصی، در آینده ای نزدیک، چاره ای جز تمرکز بر رشته های تخصصی نداشته باشند لذا باید از هم اکنون بسترهای این تغییر را فراهم کنند.

ضرورت زمینه سازی برای جذب و پذیرش دانشجویان خارجی

دکتر شاهینی رییس دانشگاه پیام نور شاهرود نیز در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت های بالای دانشگاهی در کشور،معتقد است: باید زمینه جذب پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاه های کشور فراهم شود.

وی،با اشاره به سیر نزولی متقاضیان ورود به دانشگاه، تصریح کرد: این روند با توجه به کاهش جمعیت جوان در ایران، در آینده نیز ادامه خواهد داشت.

رییس دانشگاه پیام نور شاهرود ادامه داد: متاسفانه با وجود کاهش دانشجویان ورودی، در سال های گذشته با افزایش تعداد رشته ها و کرسی ها در همه مقاطع و به ویژه کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاه های غیردولتی روبه رو بودیم.

افزایش رشته های ارشد و دکتری بدون افزایش اعضای هیات علمی در دولت قبل

این عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور،اضافه کرد: متاسفانه در دولت قبل نه تنها در دانشگاه های غیردولتی بلکه در دانشگاه های دولتی نیز پذیرش و توسعه کمی دانشگاه ها افزایش یافت. به نحوی که در دوره ای شاهد افزایش رشته های ارشد و دکتری دانشگاه آزاد به شکل غیر کارشناسی شده، بودیم آن هم بدون اینکه برای آن بسترسازی شده باشد یا تعداد اعضای هیات علمی را افزایش داده باشند.

ضرورت ایجاد رشته های میان رشته ای

این دکترای حقوق،در پاسخ به پرسشی در خصوص راه های جلوگیری از ورشکستگی دانشگاه های غیردولتی، به ایسنا گفت: به نظر می رسد برای جلوگیری از این مهم باید به طور همزمان چند راهکار را به پیش برد. نخست اینکه زمینه جذب دانشجویان غیرایرانی در دانشگاه های کشور فراهم شود. دوم اینکه باید به جای افزایش کمی رشته ها، به سمت ایجاد رشته های میان رشته ای برویم.

این استاد دانشگاه، اضافه کرد: به طور مثال انیمیشن از جمله رشته هایی است که علاقه مندان زیادی دارد و در آینده نیز می تواند به ایجاد اشتغال دانشجو بینجامد اما متاسفانه کمتر رشته هایی از این دست در دانشگاه های ما و خصوصا دانشگاه های غیردولتی وجود دارد.

دکتر شاهینی،با بیان اینکه فارغ التحصیلان باید از اشتغال پس از تحصیل اطمینان حاصل کنند، تصریح کرد: متاسفانه در حال حاضر دانشجویان چنین اطمینانی را ندارند لذا دانشگاه ها باید با ایجاد رشته های میان رشته ای به سمت رشته های کاربردی تر حرکت کنند.

وی، با انتقاد از فقدان دروس عملی در دانشگاه ها به عدم توانایی دانشجویان برخی رشته ها در رشته خود اشاره و خاطرنشان کرد: دانشگاه های ما باید در کنار دروس و واحدهای تئوری، به طور جدی تری به واحدهای عملی توجه کنند، چیزی که متاسفانه در طول این سال ها بیشتر شعار آن را دادیم.

بهره گیری از ظرفیت جهاددانشگاهی و پارک های علم و فناوری در واحدهای عملی

رییس دانشگاه پیام نور شاهرود با اشاره به توانایی های علمی و فناورانه دستگاه ها و نهادهایی همچون جهاددانشگاهی، اضافه کرد: به نظر می رسد که مراکز دانشگاهی می توانند با استفاده از نهادهایی نظیر جهاددانشگاهی، فنی و حرفه ای و پارک های علم و فناوری به سمت واحدهای کاربردی و عملی حرکت کنند تا فارغ التحصیلان شانس بیشتری برای اشتغال زایی داشته باشند.

وی، با بیان اینکه در حال حاضر دانشجویان دکترای برخی رشته ها نیز مشکل اشتغال دارند، گفت: متاسفانه برخی رشته ها ،فراتر از ظرفیت و زمینه اشتغال شان در کشور توسعه یافتند و از این رو بازار کاری برای فارغ التحصیلان آنها در کشور وجود ندارد.

افزایش پذیرش دانشجو در پیام نور شاهرود با وجود سیر نزولی داوطلبان

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه دانشگاه پیام نور در سال های اخیر فعالیت های متعددی در زمینه جذب دانشجو و کاربردی کردن آموزش ها داشته، یادآوری کرد: از همین رو با وجود سیر نزولی داوطلبان ،دانشگاه پیام نور شاهرود در چند سال اخیر همواره با افزایش پذیرش دانشجو روبرو بوده است لذا به نظر می رسد که دانشگاه هایی که طی این سال ها با افزایش صندلی خالی روبرو بودند باید به سمت رشته هایی بروند که امید دانشجویان به اشتغال در آن بیشتر است.

این سراشیبی در آینده تندتر نیز خواهد شد

یک مدرس دانشگاه نیز، مهمترین عامل زیان ده شدن و ورشکستگی دانشگاه های غیردولتی را رشد فزاینده دانشگاه های غیردولتی در سال های قبل ارزیابی و اضافه کرد: با توجه به سیر نزولی جمعیت جوان کشور ،شیب این سراشیبی در آینده تندتر نیز خواهد شد.ضمن اینکه خطر خالی شدن صندلی های بیشتر،همچنان این دانشگاه ها را تهدید می کند.

حسین اکبری مدرس دانشگاه در گفت وگو با ایسنا، اظهار کرد: بنا بر آمارها با وجود توسعه کمی فضاهای دانشگاهی در کشور و استان به دلیل کاهش جمعیت جوان و متقاضی ورود به دانشگاه شاهد افزایش صندلی های خالی در مراکز دانشگاهی استان و بویژه دانشگاه های غیردولتی هستیم و این در حالی است که یکی از محورهای توسعه استان آموزش عالی است لذا ادامه این روند ارتباط مستقیمی با ایجاد خلل در روند رو به رشد توسعه در استان خواهد داشت.

وی،با بیان اینکه افزایش و توسعه رشته ها باید ضابطه مند شود، افزود: هرگونه افزایش رشته در مراکز دانشگاهی باید متناسب با نیاز بازار کار در سال های آتی صورت گیرد.

اکبری،با اشاره به فضای آموزشی برخی دانشگاه های خصوصی تصریح کرد: جدای از دروس؛ فضای دانشگاهی و محیط آموزشی نیز تاثیر زیادی به لحاظ روانی بر دانشجو دارد،افزود: متاسفانه فضای دانشگاهی در برخی دانشگاه های خصوصی به گونه ای است که اصولا دانشجو در طول تحصیل فضای دانشگاهی را درک نمی کند.

وی با بیان اینکه فضای دانشگاهی باید متفاوت از فضای آموزشگاهی باشد، افزود: در برخی استان ها برخی دانشگاه ها در ساختمان های معمولی و یا مدارس نیمه مخروبه به جذب دانشجو پرداختند . ضمن اینکه برخی از این دانشگاه ‏‏ها در گذشته به دلیل ازدیاد داوطلبان و در حالی که از امکانات پایین و اساتید معمولی برخوردار بودند، به ایجاد رشته‏‏ های مختلف پرداختند از این رو به نظر می رسد برخی مؤسسات آموزش عالی که زیرساخت های دانشگاهی مناسبی ندارند باید کم کم از دور خارج شده و یا در دیگر دانشگاه ها ادغام شوند.

این مدرس دانشگاه به گسترش بی ضابطه برخی رشته ها اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلات این بخش این است که یک رشته در تمامی مراکز دانشگاهی وجود دارد و این در حالی است که رشته دیگری در هیچ کدام از مراکز دانشگاهی یک استان یافت نمی شود لذا به نظر می رسد که باید تمهیدی اندیشیده شود که چنانچه یک مرکز دانشگاهی مجوز یک رشته را اخذ کرد، آن رشته به دیگر مراکز دانشگاهی همجوار داده نشود. البته بدیهی است که در اعطای مجوز رشته‎‎ها باید تعادل بین دانشگاه‎‎ها رعایت شود تا کم کم به سمتی برویم که به طور مثال هر دانشگاه جدای از کیفیت بخشی به رشته های مختلف، به قطب یک رشته خاص تبدیل شود.

وی با انتقاد از رشد قارچ گونه موسسات آموزشی ناکارآمد و خالی از زیرساخت های لازم در گذشته، اظهار کرد: هر گونه تلاش در جهت رشد کمی فضاهای دانشگاهی در شرایط فعلی به زیان بخش آموزش عالی است و بی تردید به کاهش کیفی آموزشی منتهی می شود لذا باید با جدیت مانع از آن شد. البته خوشبختانه وزارت علوم در یکی دو سال گذشته عمده تلاشش در این راستا بوده است.

اکبری،با بیان اینکه دانشگاه های غیردولتی باید به سمت تخصصی شدن حرکت کنند، افزود: تجمیع این دانشگاه ها در یک فضای دانشگاهی و محیط آموزشی در خور، می تواند زمینه جذب دانشجو برای آنها را حداقل برای چندین سال تضمین کند.

به هر روی روزگاری که دعواهای سیاسی به هوای خارج کردن رقیب از میدان، به میدان دانشگاه کشیده شد، استانداردها در برخی دانشگاه های تازه تاسیس نادیده گرفته شد، روز به روز بر لیست بلندبالای رشته ها افزوده شد بی آنکه به همان نسبت اعضای هیات علمی افزوده شود.

در آن ایام استانداردهای فضای آموزشی تا آنجا تقلیل یافت که بر تارک مدارس مخروبه و ساختمان های دو طبقه تابلوهای پرزرق و برق نام با مسمای دانشگاه نقش بست و دانشجویان به کلاس های تنگ و دانشگاه هایی قدم گذاردند که رنگ و بوی دانشگاه نداشت و بیشتر به همان آموزشگاه ها و کلاس های کنکور شبیه بود تا دانشگاه.

زمان گذشت و بر این ساختمان های دو طبقه افزوده شد تا اینکه به امروز رسیدیم. امروزی که گسترش بی ضابطه دانشگاه ها ،اسب زین نشده آموزش عالی را به جایی رسانده که دیگر"سواری نمی دهد".باید نشست و دید آیا موسسات آموش عالی و دانشگاه های غیردولتی می توانند گلیم خود را از این آب بیرون بکشند یا نه.